Frenk Maydanozu

Maydanozgiller familyasından gelen Frenk maydanozu ülkemizde çok bilinmese de pek çok faydası nedeniyle yurt dışında sıkça tüketilen bir bitkidir. Bir yıllık bitki olan Frenk maydanozunun ana vatanı Kafkasya ve Güneydoğu Avrupa’dır.

Mayıs ayında beyaz çiçekler açan ve 50 – 70 cm uzunluğunda içi boş sapları olan, sapların ucunda da açık yeşil renkte yaprakları bulunan ve bildiğimiz maydanoza benzeyen bir bitkidir. Şifalı yapısı ve güzel kokusuyla sofralara renk ve lezzet katan bu bitkiyi yakından tanımak ister misiniz?

Frenk Maydanozu Nedir?

En çok Kafkasya’da yetişen, ülkemizde de halk arasında eşek hardalı ve siyah hardal olarak anılan Frenk maydanozunun küçük kıvırcık yaprakları vardır. Aromatik kokulu bu bitkiden alternatif tıp alanında yararlanılır ancak; yüksek oranda kullanımı zehirlenmelere yol açabileceği için tehlikelidir.

Bitkinin Latince ismi Anthriscus cerefolium’dur. İngilizcede ise Chervil olarak isimlendirilir. Bildiğimiz maydanoz gibi yemeklerde kullanılır ve kendine özgü bir lezzeti vardır, dolayısıyla bu bitkiyle Frenk maydanozu salatası yapabileceğiniz gibi farklı salatalarınızı süslenmek ve lezzetlendirmek için de kullanabilirsiniz.

Normal maydanoza oranla Frenk maydanozu daha dayanıklıdır. Cam bir saklama kabının içinde uzun süre bozulmadan durabilir. Romalılar tarafından Kafkasya’dan Avrupa’ya getirilmiş olan bu bitki, Avrupa mutfağında daha çok kabul görmüştür. Yumuşak, açık yeşil yaprakları vardır ve yaprakların alt kısımları hafif damarlı ve tüylüdür. Bitkinin alt yaprakları ise saplıdır. Mayıs ayından eylüle kadar açan minik beyaz çiçeklerinin hoş bir görünümü vardır. İnce uzun, siyah ve çıplak olan tohumlarının boyları, 6 -11 mm civarında olur.

Frenk Maydanozu Nerede Yetişir?

Frenk Maydonozu

Ana vatanı Kafkasya olan Frenk maydanozu, Güneydoğu Rusya, Güney Avrupa, Batı Asya ve Anadolu’da dağlık yerlerde yetişir. Farklı ülkelerde tarımı yapılan ve bahçelerde Frenk maydanozu tohumu ekilerek yetiştirilen bitki, ülkemizde kendiliğinden yetişir. Fakat şifalı bitki olarak kullanımı çok yaygın değildir. Toprak ayırmadan yarı gölgeli yerlerde yetişen bitki, nemli ve yumuşak toprakları daha çok sever.

Frenk maydanozunun dikimi bahar aylarında yapılır. Haziran ayı ise bitkinin hasat zamanıdır. Bitki, çimlenme ve filizlerin büyümesi sırasında sulanmaya ihtiyaç duyar. Fakat çok sulanırsa zarar görebilir. Frenk maydanozunun yetişeceği toprağın, yabani otlardan arındırılması gerekir. Normal maydanoz gibi yetişen bu bitkiyi, saksıda yetiştirmek isterseniz kış aylarında dikimini yapabilirsiniz. Bahçede yetiştirilen bitkinin yaprakları, çiçeklenmediği sürece toplanabilir. Nane ve melisa bitkisiyle aynı ortamda yetiştirilebilir.

Frenk Maydanozu Besin Değerleri

Maydanozgiller ailesine mensup olan Frenk maydanozu normal maydanoz gibi C vitamini zengini bir bitkidir. İçeriğinde uçucu yağ, glikozit apiin ve acı madde bulundurur. Tohumunda bulunan uçucu yağın ana maddesini metil kavikol oluşturur.

Oldukça zengin besin değerine sahiptir. Bitki kendine özgü aromasını kısa sürede kaybettiği için taze olarak kullanılması tavsiye edilir. Bitkinin yaprakları değil ama tohumları kurutularak saklanabilir. Sonbahar aylarında toplanan Frenk maydanozu tohumları, gölge bir ortamda kurutulur. Daha sonra öğütülerek toz haline getirilir. Elde edilen bu toz, hava geçirmeyecek bir cam kavanozun içinde saklanabilir.

Frenk Maydanozu Faydaları Nelerdir?

Pek çok konuda şifa sunan Frenk maydanozu faydaları çok olan bir bitkidir. Bünyesinde bulunan ve önemli bir bitkisel kimyasal olan flavonoidler, mineraller ve vitaminler, oldukça zengindir. En önemli faydaları ise şöyle sıralanabilir:

  • Kanı temizler, sindirim sistemini rahatlatır. Karaciğere büyük katkıları vardır.
  • Losyon haline getirilip cilt temizliğinde kullanılır.
  • Sirke ile birlikte kullanıldığında hıçkırıkları keser.
  • İdrar yolu enfeksiyonlarında faydalıdır.
  • Soğuk algınlığı ve bronşitte C vitamini içeriğiyle büyük yarar sağlar.
  • Emziren annelerin göğüs uçlarında oluşan iltihaplar için Frenk maydanozu lapası kullanılması tavsiye edilir.
  • Bitkiyle yapılan merhem, egzama yaralarına çok iyi gelir. Vücutta oluşan birçok yaranın, çabucak iyileşmesine katkı sağlar.
  • Frenk maydanozu tohumu toz haline getirilerek içildiğinde iştah açıcı etki gösterir.
  • Hazımsızlığın giderilmesine ve midenin rahatlamasına yardımcı olur.
  • İshal olanların çay yaparak içmeleri önerilir.
  • Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
  • Yaşı ilerlemiş olan erkeklerde, cinsel isteği artırdığı konusunda görüşler vardır.
  • Bronşit, burun kızarıklığı, böbrek hastalıkları, göğüs sarkması, göz iltihapları ve öksürük için de etkilidir. Antiseptik özellik taşır.

Frenk Maydanozu Neye İyi Gelir?

  • Cilt hastalıklarına iyi gelmesi, cildin temizlenmesi, cilt güzelliği ve bakımı için 20 gr taze bitki, 1 litre kaynar suya atılarak 10 dakika kadar demlenir. Süzüldükten sonra bu su, yüz ve tüm vücuda masaj yapılarak sürülür.
  • Göz iltihabına da faydalıdır. Frenk maydanozu taze bitki suyu, günde 2 defa olmak üzere iltihaplı göze 2 damla damlatılır.
  • Bu suyla her gün yüzünüzü yıkarsanız, cildiniz yumuşar ve kırışıklıklarınızda da azalma olmaya başlar. Yüzdeki kırışıklıklar ve sarkmalar için de kullanılır. Frenk maydanozu suyu, iyice temizlenen yüze günde 2 -3 kez sürülür.
  • Yaşlılık dönemindeki göğüs sarkmaları için ise Frenk maydanozu yaprakları, bir fırın torbası içinde fırında bir süre ısıtılır. Daha sonra yapraklar göğüslere bağlanır.
  • Canlandırıcı, mülayim tutucu ve idrar söktürücü etkileri bulunan bitkinin suyu ve çayı, ödem atmak için de kullanılır. İdrar söktürücü özelliği ile tansiyonu dengelemeye katkı sağlar.
  • Emziren anneler bebeklerini sütten kesmek istedikleri zaman, Frenk maydanozu suyuyla göğüslerine kompres yaparlarsa sütleri azalacaktır.
  • Taze yaprakları pişirilip, tuz ve sirke ile harmanlanarak mayasıl, iltihaplı yara ve deri sertleşmelerine sarıldığında, iyileştirici sonuçlar verir.
    Frenk maydanozunun aromatik kokusu karıncaları, sümüklü böcekleri ve bitki bitlerini uzaklaştırmak için çok etkilidir.

Frenk Maydanozu Nasıl Kullanılır?

Frenk maydanozu salata, çorba ve yemeklerde normal maydanoz gibi kullanılabilir. Lezzet vermek ve süslemek amacıyla kullanımı yaygındır. Pişirilmeden çiğ olarak kullanılması daha doğru olur. Pişirilirse kokusunu kaybeder. Makarna sosları hazırlanırken tıpkı fesleğen gibi sosa katılabilir. Et yemeklerine çeşni olarak ilave edilebilir.

Yapraklar iyice ezilerek zeytinyağıyla karıştırılır ve hasar görmüş adale üzerine bağlanırsa faydalı olur. Apse, hemoroid ve gut hastalığında, taze Frenk maydanozu suyuyla hastalıklı bölgeye pansuman yapıldığında şifa verir. Bitkinin çayını yapmak için bir demleme kabına 1 çay kaşığı taze ya da kuru bitki veya kurutulmuş tohum konarak üzerine bir çay fincanı kaynar su ilave edilir. Yaklaşık 8 – 10 dakika demlenmeye bırakılır ve sonra süzülerek içilir. Günde iki fincan içmek yeterlidir.

Frenk maydanozunun kıvırcık yaprakları servis tabaklarını ve yemekleri süslemek için de kullanılır. Harici kullanım şekilleri ise lapa yaparak uygulamak ya da hardal unu, bal ve zeytin yağı ile karıştırıp, merhem yaparak kullanmak şeklindedir. Taze yaprakları preslenip su veya sütle karıştırılarak içilebilir. Bitki Avrupa’da pek çok ülke mutfağında sıkça kullanılır. Fransız mutfağında ise geniş bir kullanım alanı vardır.


Frenk Maydanozu Nerede Satılır?